Grijp de kansen!

24 september 2026      

Pakken wat je pakken kan! Zo jut mijn oom De Weideman melkveehouders op om zoveel mogelijk van het frisse najaarsgras rechtstreeks te benutten door weidegang van koeien en pinken. Grijp je kansen! Voeg ik er in dezelfde stijl aan toe. Want september en oktober zijn maanden met volop mogelijkheden om het volgende weidevogelseizoen alvast een zetje de goede kant op te geven. Bijvoorbeeld door ook op je natuurpercelen met de pinken, of de schapen of het vleesvee de boel nog even lekker kort te grazen voor de winter. Of als dat niet gaat, met de maaimachine of de weidebloter. En daar is nu nog voldoende draagkracht voor en de kans op veel neerslag neemt per week natuurlijk toe.

Het oude voddige gras is in het voorjaar niet aantrekkelijk voor de weidevogels – kieviten vestigen zich bij uitstek graag in kaal grasland met uitzicht. En kort de winter in is goed voor de kruiden! In het voorjaar hebben die dan meer ruimte in de concurrentie met het gras. Later in het seizoen maakt het verschil in de doorwaadbaarheid voor kuikens. Hoe korter het gras nu de winter in gaat, hoe langer het in mei nog geschikt kan zijn voor kuikens om insecten te vangen. Uiteindelijk maai je dan ook een beter gewas.

De maaikorven draaien weer overuren om sloten te schonen. Juist in en rondom die sloot gebeurt in het voorjaar van alles waar je nu al iets aan kunt bijdragen. Laat sloten die er voor de doorstroming niet zo toe doen een keer zitten. En kijk of een gefaseerde aanpak mogelijk is: de ene kant van een sloot dit jaar en de andere kant volgend jaar uithalen. Wat zeker ook helpt is de waterplanten net boven de wortels snijden en niet alles meenemen. Is het de gewoonte om uitgetrapte oevers flink op te halen? Kijk dan eens of dat uittrappen te voorkomen of te verminderen is door een drinkbak te gebruiken.

Vooral eenden zijn je in het voorjaar dankbaar voor een begroeide oever. Ze vinden er meer voedsel en zeker voor de kuikens is er meer veiligheid. Geldt ook voor weidevogelkuikens trouwens, die bij droogte juist in de slootkant foerageren en schuilen. Met het maaisel komen er visjes, larven en kikkers enzovoort mee op de kant. Als je het in een ril laat liggen spaar je ze. Voer je het af in een kipper dan zijn ze kansloos. Die rillen kun je een paar dagen laten drogen en dan afvoeren of met de kantenfrees verspreiden. Afvoeren is beter dan laten liggen tot het voorjaar, want daarmee biedt je marterachtigen comfortabele schuilplaatsen. Haal om dezelfde reden kuilbalen op en zet geen stalmest op een kopakker voor volgend voorjaar. Riet en opschot van boompjes kun je maaien en waar nodig kunnen struiken en boompjes ook in het najaar of de winter worden gezaagd.

Naast de slootkant liggen prachtkansen als je in een rand van drie of vijf meter de boel verschraalt en later maait. Dat worden bij uitstek de verbindingen waar veel soorten van profiteren en doorheen reizen en waar net iets meer variatie in planten en bloei te vinden is voor insecten. En dus voedsel voor weidevogels. Randenbeheer kan op veel plekken met een beheervergoeding. Zo is er met een beetje vooruitdenken naar het voorjaar, nu al veel moois te doen. Grijp die kansen!

Met gevleugelde groet,