Alle hens aan dek met waterwerk

22 april 2026      

Afgelopen weekend had ik twee handen nodig om de rasterpaaltjes voor schrikdraad weer los te krijgen. De koppakker waar ze stonden bleek hard en droog te zijn. Nou, dan hebben de weidevogels in de derde week van april weer precies hetzelfde probleem als vorig jaar, dacht ik meteen. Het voorjaar volgt hetzelfde patroon. Een wat drogere maartmaand met zon zorgde voor een vlotte start van het gras en veehouders konden redelijk goed mestrijden en ander landwerk gedaan krijgen. De vroege weiders deden eind maart de koeien naar buiten en het smakelijke voorjaarsgras gaat er bij droge omstandigheden heel goed in. Waar voorweiden onderdeel is van het weidevogelmozaïek kon het vee ook al vanaf half maart aan de bak om het gras alvast wat in te korten en zo te zorgen voor beter doorwaadbare percelen met rust in mei en juni. Helaas brengt april vrij weinig regen en is er in de weerapps ook voor komende week nog niks beloofd.

Met de aantallen broedende kieviten en grutto’s lijkt het wel goed te zitten. Wat ik uit het veld meekrijg is dat er minimaal evenveel vogels aan het broeden zijn geslagen. Maar kieviten met een tweede leg, hebben kleinere eieren. En vorig jaar zagen we sommige grutto’s al vroeg vertrekken omdat ze kennelijk door voedselgebrek niet eens gingen broeden. Of dat nu weer gebeurt is nog niet zo goed vast te stellen. Zeker is dat de vogels het vanaf nu heel moeilijk krijgen. Als de toplaag overal zo droog en hard wordt als waar mijn rasters stonden, komt er geen snavel meer in. Bovendien zitten de wormen dan ook veel dieper.

Dus is het een kwestie van pompen overal. Hou de greppel plasdrassen en hoogwatersloten ruim op peil en zoek naar laagtes en greppels waar je ook nog met een extra (trekker)pomp water op kunt zetten. Dankbaar werk, de vogels weten die natte plekken snel te vinden, want daar is meer en bereikbaar voedsel voor ze. Je verhoogt het effect van plasdrassen nog als je de waterstand varieert. Dat doe je door het een paar dagen hoger te zetten en dan weer te laten zakken. De buitenranden krijg je daarmee slikkiger en groter en dat trekt vliegen, muggen en kevers aan waar de kievitkuikens als eerste van profiteren.

De eerste lopen al rond en als het zo droog is, komen ze moeilijker aan voedsel. Die plasdrassen met slikkige randen, goed doorwaadbaar soortenrijk en kruidenrijk gras en percelen die beweid zijn, het is allemaal samen van enorm belang om kuikens veiligheid en voedsel te geven. Zolang er geen buien vallen met minstens 10 mm water blijft het alle hens aan dek met dat waterwerk. En hou intussen zoveel mogelijk water vast in de gebieden met weidevogels. Zorg op gebiedsniveau voor goed overleg en samenwerking met het waterschap over het vasthouden en inlaten van water.

We spreken elkaar,