Bij de wulp zijn de rollen omgedraaid!

21 november 2025      

Zelfs in de vogelwereld draaien de vrouwen op voor zo’n beetje alles wat te maken heeft met het grootbrengen van kroost. De mannen hangen de macho uit, bevruchten, zitten af en toe op de eieren om hun goede wil te tonen en ze bewaken en verdedigen de boel. Dat laatste doen wulpmannen ook, maar verder zijn de rollen omgedraaid. Hij zit de hele nacht op de eieren, terwijl ze elkaar overdag afwisselen. Het mannetje is goed voor tweederde van de broedtijd, die ook nog eens 33 dagen duurt, flink langer dan bij de andere bekende weidevogels.

Zijn er eenmaal kuikens, zo tussen half mei en begin juni, dan gaat het vrouwtje met die jongen aan de wandel op zoek naar voedsel en beschutting. De wulpman is nooit ver weg en staat wakend in de buurt. En áls er een kraai in de buurt durft te komen, blijkt die zorgende man tegelijk een felle strijder, die de indringer een lesje leert en hem kilometers ver weg brengt. Het klassieke beeld van de vrouw die met de kinderen optrekt zou je denken. Maar niet lang! Wulpvrouwen hebben zo hun eigen agenda en ruilen rond half juni de broedgebieden al in voor overwinteringsgebieden langs de Atlantische kusten van Engeland, Ierland of België.

Ze vertrekken, zelfs als de kuikens nog heel klein zijn. Weer staat hij er alleen voor. Scharrelend trekt ie met de jongen rond en zelfs als de jongen al lang kunnen vliegen lijkt er geen behoefte om het broedgebied te verlaten. Tot in september zie je soms mannen hun vliegvlugge jongen volgen en bewaken. Bikkels!

En dan plots zijn ze toch vertrokken. Waarnaartoe? En reizen ze samen? We weten niet of ze in gezinsverband overwinteren. Waarschijnlijk vinden pas in het voorjaar de vaste partners elkaar weer op hun eigen broedplek, meestal op hetzelfde perceel als het vorige jaar. Dan vormen de monogame vogels weer het stel dat de zorgtaken op een unieke manier heeft verdeeld.

Hoewel ze net als andere weidevogels kwetsbaar zijn voor landwerk, is bescherming in de broedtijd eenvoudiger te regelen. Ze beginnen in april te broeden en als de nesten door vrijwilligers worden gevonden en beschermd, kan de eerste snede normaal worden gewonnen. In de tweede snede is er zo’n 45 dagen rust nodig, om de kuikens veiligheid te geven. Dat is zo’n twee weken langer dan veehouders gewend zijn. Op vrijwillige basis gebeurt dat al, maar Henk Jan Otten van Kenniscentrum Akkervogels maakt zich er sterk voor om een ANLb-regeling te krijgen die boeren voor die aanpassing compenseert. Ik hoop dat het lukt. Al was het maar omdat we die geweldige wulpmannen nog nodig hebben als rolmodel voor onze mannen, haha!

We spreken elkaar,